Hızlı Özet
SLES (Sodium Laureth Sulfate, %70), kişisel bakım ve temizlik sektörünün en yaygın kullanılan anyonik sürfaktanıdır. Şampuan, sıvı sabun, vücut şampuanı, bulaşık deterjanı ve çamaşır deterjanı üretiminde temel köpük yapıcı ve temizleyici görevini görür. SLS ile karıştırılır ama ondan farklı ve daha cilt dostudur. Türkiye'de "Texapon N70" ticari adıyla da yaygın bilinir. Doğru saflık, 1,4-dioksan kontrolü ve üretici güvencesi B2B alımda kritik kriterlerdir.
Kişisel bakım ürünü üreten her firmanın hammadde listesinde mutlaka var: SLES %70. Türkiye'nin yıllık SLES tüketimi 100 bin tonu aşıyor — ve bu rakamın büyük çoğunluğu Çin, Endonezya, Malezya gibi büyük üretici ülkelerden ithal ediliyor. Şampuan, vücut şampuanı, sıvı sabun, deterjan, otomotiv yıkama ürünleri, halı-kanepe şampuanları... liste uzayıp gidiyor.
Ancak SLES alımında alıcılar sık kafa karıştırıcı sorularla karşılaşıyor: SLES %70 ile SLES %28 farkı nedir? "Texapon N70" SLES'in başka adı mıdır? 1,4-dioksan içeriği neden önemli? Üreticim sülfatsız ürün talep ediyor ama hangi alternatif var? Bu rehberde bu soruların hepsine net cevap vereceğiz.
SLES N70 Nedir?
SLES, açılımı Sodium Laureth Sulfate olan anyonik bir yüzey aktif maddedir (sürfaktan). Yağ alkolünden (genelde lauril alkolden) elde edilir; etoksilasyon ve sülfatlama proseslerinden geçirilerek SLES'e dönüştürülür. Kimyasal yapısı uzun bir hidrofobik karbon zincir ile hidrofilik bir sülfat grubu içerir — bu yapı SLES'in hem yağı çözmesini hem de suyla yıkanmasını sağlar.
Endüstride en çok satılan formu %70'lik viskoz pasta'dır — bu nedenle "SLES %70" veya "SLES N70" olarak adlandırılır. Buradaki 70 ifadesi, ürünün toplam %70'inin aktif SLES, kalan %30'unun ise su ve küçük miktarda ek bileşenler olduğunu gösterir. Daha az yoğun (%28) ve daha yüksek konsantrasyonlu (%90+) formları da satılır, ancak Türkiye pazarında ezici çoğunluk %70'lik versiyondur.
Ticari İsimler ve Eş Anlamlılar
SLES, pazarda birçok ticari adla satılır. Hepsi aynı kimyasalı işaret eder:
- Texapon N70: BASF'in marka adı, Türkiye'de en bilinen ad
- Empicol ESB70: Innospec'in markası
- Genapol LRO: Clariant'ın markası
- Sulfochem ES-7: Stepan Company'nin ürünü
- Cosmoteric SLES 70: Türk üretici alternatifi
- SLES 2EO/3EO: Etoksilasyon derecesini gösterir (n=2 veya n=3)
Bu isim çokluğu sektör için sorun yaratabilir. Türkiye'de bir Hindistan kaynağından "SLES" alırken, Avrupa'dan "Texapon N70" sipariş ettiğinizde formülasyonunuzda bir performans farkı olmadığından emin olmak için spesifikasyon dokümanlarını mutlaka karşılaştırmalısınız.
SLES ile SLS Arasındaki Fark
Sektörde sık karıştırılan iki kimyasaldır: SLES (Sodium Laureth Sulfate) ve SLS (Sodium Lauryl Sulfate). Tek harf farkı var ama performans ve cilt etkisi açısından arada büyük fark var.
| Özellik | SLES %70 | SLS |
|---|---|---|
| Açılım | Sodium Laureth Sulfate | Sodium Lauryl Sulfate |
| Etoksilasyon | Var (2-3 EO grup) | Yok |
| Cilt tahrişi | Düşük-orta | Yüksek |
| Köpük yapısı | Yumuşak, kremsi köpük | Hızlı ve bol köpük |
| Sert su toleransı | Yüksek | Düşük |
| Fiyat | Daha pahalı | Daha ucuz |
| Tipik kullanım | Şampuan, vücut şampuanı, sıvı sabun, bebek ürünleri | Diş macunu, çamaşır deterjanı, endüstriyel temizlik |
| Sulu çözeltisi | Berrak ve viskoz | Bulanık olabilir |
Pratik özet: Cildi/saçı temas eden ürünlerde SLES tercih edilir. SLS daha agresif olduğu için cilt tahrişi yapma riski yüksektir; bu nedenle modern kişisel bakım ürünleri büyük çoğunlukla SLES'e geçmiştir. SLS hala diş macunu (köpüğü kuvvetlendirir) ve endüstriyel temizlik ürünlerinde kullanılmaktadır.
SLES %70 Kullanım Alanları ve Tipik Oranlar
SLES'in geniş kullanım yelpazesi vardır. Sektörel uygulamalarda tipik kullanım oranları:
1. Şampuanlar
SLES, şampuan formülasyonlarının ana sürfaktanıdır. Genelde %8-15 oranında kullanılır. Cocoamidopropyl betaine (CAPB) gibi amfoterik sürfaktanlarla kombinasyonu, hem temizleme gücünü artırır hem de cilt dostluğunu iyileştirir. Bebek ve hassas saç ürünlerinde oran %5-8'e indirilir.
2. Vücut Şampuanı ve Duş Jelleri
%10-18 oranında kullanılır. Mat veya inci görünüm için EGDS (Glycol Distearate) veya pearl agent eklenir.
3. Sıvı Sabun
El yıkama sıvı sabunlarında %12-20 oran tipiktir. Antibakteriyel sıvı sabunlarda triklokarban veya BAC ile kombine edilir.
4. Bulaşık Deterjanı
Bulaşık deterjanları SLES için en yoğun kullanılan kategoridir: %20-30 oranında kullanılır. Yüksek konsantrasyon yağ çözücü performansı ve köpük dayanıklılığı sağlar. LABSA ile birlikte kullanılır.
5. Çamaşır Deterjanı (Sıvı)
%15-25 oranında, LABSA ile birlikte temel sürfaktan sistemi oluşturur. Toz çamaşır deterjanlarında SLES yerine sodyum lauril sülfat (SLS) veya LABSA tercih edilir çünkü SLES toz formda değildir.
6. Otomotiv Yıkama Ürünleri
Oto şampuanı ve cilası ürünlerinde %5-10 oranında, yağ ve toz çözücü olarak.
7. Halı, Kanepe ve Tekstil Temizleyicileri
%8-15 oran, genelde yüksek köpük gerektiren formülasyonlar için.
8. Endüstriyel Temizleyiciler
Fabrika zemin temizleyicileri, ekipman temizliği ürünleri ve atölye temizliği için %10-20 oranında.
SLES %70 Tedariki — Aynı Gün Teklif
Texapon N70 standardında SLES, 1,4-dioksan kontrollü, COA & SDS belgeli. 200 kg varil, IBC veya tanker.
Teklif Talep EtKalite Kriterleri ve 1,4-Dioksan Sorunu
SLES alımında kritik bir konu vardır: 1,4-dioksan içeriği. Bu, etoksilasyon proseslerinin yan ürünü olarak ortaya çıkan ve potansiyel kanserojen bir bileşiktir. ABD FDA, Avrupa REACH ve Türkiye Sağlık Bakanlığı bu maddenin kozmetik ve kişisel bakım ürünlerindeki seviyesini sıkı kontrol altında tutar.
SLES %70 Spesifikasyonları
Kaliteli bir SLES %70 ürünün tipik spesifikasyonu:
- Aktif madde içeriği: %68-72
- Sülfat içeriği: Maksimum %1,5
- Sodium klorür (NaCl): Maksimum %1,5 (viskozite ayarı için tipik)
- pH (10% sulu çözelti): 7,0-9,5
- 1,4-dioksan: Maksimum 30 ppm (kozmetik), 10 ppm (bebek ürünleri)
- Renk (Hazen): Maksimum 50 (berrak)
- Etoksilasyon derecesi (EO mol): 2-3 (genelde 2 mol)
- Mikrobiyel limit: Toplam canlı sayı < 100 CFU/g, E.coli yok
- Bulanıklık noktası: Berrak çözeltisi viskoz akış gösterir
Doğru Tedarikçi için Dikkat Edilmesi Gerekenler
- COA belgesi: Her parti için aktif madde, sülfat, NaCl, 1,4-dioksan, pH ve mikrobiyel test sonuçları belgelenmiş olmalı.
- SDS / MSDS: Türkçe güvenlik bilgi formu.
- REACH belgesi: Avrupa pazarına ihracat yapıyorsanız.
- Halal / Kosher / GMP: Belirli pazarlar veya farmasötik formüller için.
- Ambalaj: 200 kg metal/plastik varil, 1.000 kg IBC veya dökme tanker. Yerel üretici varsa 25-50 kg küçük ambalaj.
- Sevkiyat dürüstlüğü: SLES viskoz bir ürün olduğu için soğuk havada akış bozulur. Kış aylarında ısıtmalı tanker veya sıcaklık kontrollü depolama gerekir.
Depolama ve Formülasyon İpuçları
Depolama Koşulları
- Sıcaklık: 15-30°C arası ideal. 5°C altında akışkanlık kaybeder, 40°C üstünde renk değişimi olabilir.
- Doğrudan güneş ışığından koruyun.
- Açılmamış ambalajda raf ömrü 12-18 aydır.
- Demirle uzun süreli temas etmemelidir — sülfat içeriği korozyona yol açabilir.
- Stoklama sırasında ambalajın dik tutulmasına dikkat edin.
Formülasyon İpuçları
- Tuz (NaCl) ile viskozite ayarı: SLES + tuz kombinasyonu klasik viskozite artırma yöntemidir. %0,5-2 NaCl ekleyerek istediğiniz akışkanlığı elde edebilirsiniz.
- Cilt dostluğunu artırmak için: SLES'i tek başına kullanmayın. Cocamidopropyl betaine (CAPB) %3-5 ekleyin — hem tahrişi azaltır hem köpük kalitesini artırır.
- Berrak ürün için: Disodium EDTA %0,1-0,2 ekleyerek bulanıklığı önleyin.
- pH ayarı: Final pH 5-6 arasında olmalı (cilt pH'ına yakın). Sitrik asit ile ayarlanabilir.
- Koruyucu: SLES içinde mikroorganizma üreyebilir; phenoxyethanol, methylparaben veya benzoik asit gibi koruyucu sistemler eklenmelidir.
Sonuç: Doğru SLES Kaynağı için Kriterler
SLES %70, kişisel bakım ve temizlik üreticileri için "olmazsa olmaz" bir hammaddedir. Doğru tedarik kararı için:
- Kalite belgeleri eksiksiz olmalı: COA, SDS, REACH ve özellikle 1,4-dioksan ölçümü.
- 1,4-dioksan kontrolü: Modern vacuum stripping prosesi kullanan üreticiyi tercih edin. Düşük 1,4-dioksan = daha güvenli kozmetik.
- Aktif madde içeriği: %68'in altında olan ürünler "SLES %70" olarak satılamaz — sulandırılmıştır.
- Lojistik desteği: SLES'in kış aylarında ısıtmalı sevkiyat gerektirebileceğini unutmayın.
- Üretici menşei: Çin, Endonezya, Malezya, Hindistan ana üretici ülkelerdir. Avrupa menşeli (BASF, Clariant gibi) ürünler daha pahalı ama daha tutarlı kalitedir.
- Sürekli tedarik kapasitesi: SLES fiyatı petrol ve palm yağı fiyatlarına bağlı olarak dalgalanır. Uzun vadeli kontrat yapabileceğiniz tedarikçi finansal güvence sağlar.
Doğru tedarikçi sadece ürünü satan değil; ürünün arkasında belge, teknik destek ve formülasyon danışmanlığı sunan firmadır. Özellikle hassas kategorilerde (bebek ürünleri, hijyen ürünleri) ürün kalitesi marka itibarınızı doğrudan etkiler.
Narpiem